Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK),Eylül ayına ilişkin dış ticaret endekslerini açıkladı. Verilere göre, hem ihracat hem de ithalat birim değer endekslerinde yıllık bazda artış yaşandı. Bu durum, Türkiye ekonomisinin dış ticaret performansına dair önemli sinyaller veriyor.

İhracat Birim Değer ve Miktar Endeksleri

Eylül ayında ihracat birim değer endeksi, geçen yılın aynı ayına göre %6 oranında yükseldi. Bu artışta en büyük etkenler gıda, içecek ve tütün ürünlerindeki %11,1'lik artış, ham maddelerdeki (yakıt hariç) %6,9'luk artış ve imalat sanayindeki (gıda, içecek, tütün hariç) %5,8'lik artış oldu. Ancak, aynı dönemde yakıtlarda %7,1'lik bir azalma görüldü.

İhracat miktar endeksi ise aynı dönemde %3 geriledi. Bu gerilemede gıda, içecek ve tütün ürünlerindeki %11,9'luk düşüş, ham maddelerdeki (yakıt hariç) %1'lik düşüş ve imalat sanayindeki (gıda, içecek, tütün hariç) %3,1'lik düşüş etkili oldu. Buna karşılık, yakıtlarda %28,9'luk bir artış yaşandı.

İthalat Birim Değer ve Miktar Endeksleri

Eylül ayında ithalat birim değer endeksi, geçen yılın aynı ayına göre %1,7 oranında arttı. Bu artışta gıda, içecek ve tütün ürünlerindeki %10,2'lik artış ve imalat sanayindeki (gıda, içecek, tütün hariç) %2'lik artış etkili oldu. Ancak, ham maddelerde (yakıt hariç) %4,5'lik ve yakıtlarda %9,1'lik azalışlar görüldü.

İthalat miktar endeksi ise aynı ayda yıllık bazda %6,9 yükseldi. Bu yükselişte gıda, içecek ve tütün ürünlerindeki %10,9'luk artış, ham maddelerdeki (yakıt hariç) %3,2'lik artış, yakıtlardaki %6,1'lik artış ve imalat sanayindeki (gıda, içecek, tütün hariç) %3,5'lik artış etkili oldu.

Mevsim ve Takvim Etkilerinden Arındırılmış Veriler

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre, ihracat miktar endeksi ağustosta 152,2 iken eylülde %7,5 azalarak 140,9 oldu. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise ihracat miktar endeksi, geçen yıl eylülde 151,8 iken bu yılın aynı ayında %6,7 azalışla 141,6 olarak hesaplandı.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ithalat miktar endeksi, ağustosta 113,9 iken eylülde %5,8 artışla 120,5 oldu. İthalat miktar endeksi, Eylül 2024'te 113,7 iken, bu yılın aynı ayında %3,7 artış kaydederek 117,9 olarak belirlendi.

Dış Ticaret Haddi

İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan ve Eylül 2024'te 85,8 olan dış ticaret haddi, 3,6 puan artışla Eylül 2025'te 89,4 olarak kayıtlara geçti.

TÜİK'in açıkladığı bu veriler, Türkiye'nin dış ticaretinde hem fiyat hem de miktar bazında önemli değişimler yaşandığını gösteriyor. İhracat birim değerindeki artış olumlu bir işaret olsa da, ihracat miktarındaki düşüş dikkat çekiyor. Benzer şekilde, ithalat tarafında da hem fiyat hem de miktar artışları gözlemleniyor. Dış ticaret haddindeki iyileşme ise genel olarak olumlu bir gelişme olarak değerlendirilebilir. Bu verilerin ekonomistler ve politika yapıcılar tarafından yakından takip edilmesi, gelecekteki ekonomik stratejilerin belirlenmesinde önemli rol oynayacaktır.